Samen bouwen aan krachtig cultuuronderwijs
Wat gebeurt er als je leerkrachten, docenten, cultuurprofessionals en culturele organisaties een middag lang samen laat dansen, maken, onderzoeken, discussiëren en experimenteren? Tijdens Cultuurkracht Live op 1 april 2026 stond de Schuur in het teken van precies die vraag. Het jaarlijkse cultuureducatiefestival van Zuid-Kennemerland bracht professionals uit onderwijs en cultuur samen voor nieuwe ideeën, ontmoetingen en vooral veel doen.
Cultuurkracht Live
Cultuurkracht Live draait om het versterken van cultuureducatie in de regio. Niet alleen door kennis te delen, maar juist door deelnemers zelf te laten ervaren wat kunst en creativiteit in het onderwijs teweeg kunnen brengen. Van dans en beeldende kunst tot maakonderwijs, filosofie en een wandeling waarbij ogenschijnlijk niets doen ineens heel waardevol blijkt.
Wethouder van Cultuur Diana van Loenen opende de dag en benadrukte het belang van alle professionals die zich dagelijks inzetten voor cultuureducatie. Daarna was het woord aan keynote spreker Emiel Heijnen, die de deelnemers meenam in de wereld van Wicked Kunsteducatie.
Kunst, de leerling en de wereld om ons heen
Wicked Kunsteducatie legt verbindingen tussen de cultuur van leerlingen, de kunsten en actuele maatschappelijke thema’s. Aan de hand van prikkelende voorbeelden en interactie liet Emiel zien hoe juist die combinatie kan leiden tot betekenisvol en uitdagend cultuuronderwijs. Dat werd ook door deelnemers zo ervaren: “Leuk om allerlei mensen uit de kunstwereld en het cultuuronderwijs te ontmoeten. De Wicked-methode ervaren geeft verbreding!”
Die benadering liep als een rode draad door verschillende workshops van de dag. Zo onderzochten deelnemers tijdens Op de rand van balans hoe dans kan worden ingezet om leerlingen overeenkomsten en verschillen te laten ervaren. Balans werd daarbij niet alleen letterlijk onderzocht, maar ook als metafoor: hoe verhoud je je tot jezelf en tot een ander?
In Mag het licht uit? vormde lichtvervuiling het vertrekpunt voor een beeldende kunstles. Deelnemers onderzochten de verdwijnende nacht en bedachten fantasierijke oplossingen om de aarde weer donker te maken. Niet het mooiste eindresultaat stond centraal, maar onderzoeken, experimenteren en durven mislukken.
“Interessante workshops: zet het creatieve denken lekker aan!”
Anders kijken en opnieuw denken
Ook buiten de vertrouwde kaders van een kunstles viel veel te ontdekken. Kunstenaar en educator Pavèl van Houten nam deelnemers mee naar buiten voor De ogenschijnlijke nutteloze buitenwandeling. Door waardeloze objecten te zoeken, bewust stil te staan en aandacht te geven aan wat normaal gemakkelijk wordt voorbijgelopen, werd onderzocht wat vertraging en ogenschijnlijke nutteloosheid aan een leerproces kunnen toevoegen.
Tijdens Hallo, versta je mij? draaiden deelnemers het perspectief eveneens om. Hoe stuur je een boodschap naar een dier als je niet dezelfde taal spreekt? Met gesloopte apparaten, karton, gereedschap en andere materialen gingen zij op zoek naar communicatie zonder woorden. Maken, slopen en opnieuw proberen werden zo manieren om een vraagstuk te onderzoeken.
En bij Met andere ogen kijken stond juist de eigen blik centraal. Aan de hand van werkvormen rond diversiteit, inclusie en kansengelijkheid onderzochten deelnemers hoe stereotype beelden en onbewuste vooroordelen ontstaan en welke invloed die kunnen hebben op een klas, groep of organisatie.
Van inspiratie naar de praktijk
Cultuurkracht Live wil niet alleen inspireren voor één middag. De ideeën, werkvormen en ontmoetingen krijgen juist betekenis wanneer ze daarna hun weg vinden naar scholen, lessen en culturele organisaties in de regio. Daarom kregen deelnemers volop gelegenheid om ervaringen uit te wisselen, nieuwe contacten te leggen en te onderzoeken wat zij zelf mee konden nemen naar hun praktijk.
Voor professionals uit het primair onderwijs die verder willen werken met Wicked Kunsteducatie is er bijvoorbeeld Cultuurkracht in School. Daarin werken leerkrachten samen met een kunstdocent en ervaren ze eerst zelf voorbeeldlessen. Vervolgens leren ze de aanpak toepassen op hun eigen lesstof en thema’s en verbindingen leggen met bijvoorbeeld burgerschap en wereldoriëntatie.
De energie van de dag werkte daarbij aanstekelijk. Een deelnemer verwoordde dat mooi: “Ik zie al die enthousiaste docenten wel lesgeven op onze school.”
Na twee workshoprondes waarin werd gedanst, geschreven, gecreëerd, gewandeld, nagedacht en gebouwd, kwam de middag weer samen. Natuurlijk was er tijd om verder te praten en nieuwe plannen te smeden, en vertrokken deelnemers niet voordat ze een draai hadden gegeven aan het feestelijke CultuurRad.
Zo werd Cultuurkracht Live opnieuw een plek waar onderwijs en cultuur elkaar vinden. Niet alleen om te praten over goede cultuureducatie, maar vooral om het zelf te ervaren, nieuwe mogelijkheden te ontdekken en samen verder te bouwen aan een sterke culturele basis voor kinderen en jongeren in Zuid-Kennemerland.
Cultuurkracht Live wordt mede mogelijk gemaakt door de Gemeente Haarlem en het Fonds voor Cultuurparticipatie.