Muziek maken in je eigen wijk

De Wijkorkesten van Hart

In verschillende Haarlemse wijken krijgen kinderen wekelijks les op een instrument dat ze zelf kiezen. In Schalkwijk kunnen zij bijvoorbeeld gitaar, keyboard of viool leren spelen. In Haarlem Noord is er daarnaast keuze uit cello, klarinet en saxofoon. Instrumenten zijn aanwezig, waardoor kinderen laagdrempelig kunnen kennismaken met muziek en kunnen ontdekken wat bij hen past.

Voor veel deelnemers begint het heel eenvoudig: met nieuwsgierigheid. “Ik hou echt heel veel van muziek en ik luister heel vaak. Dus ik dacht: misschien zelf één instrument proberen,” vertelt een van de kinderen.

Van losse noten naar samen spelen

Tijdens de lessen leren de kinderen stap voor stap hun instrument kennen. Ze oefenen melodieën, akkoorden en ritmes en ontdekken hoe hun eigen partij past binnen het grotere geheel.

Juist dat samenspel is een belangrijk onderdeel van het Wijkorkest. “Ik vind het leuk om met andere mensen samen te spelen. Het klinkt voor mijn gevoel mooier,” zegt een deelnemer.

Ook voor de begeleiders is dat een bijzonder moment. “Het is best wel mooi als je merkt dat die kinderen elkaar ook horen. Dat ze niet meer naast elkaar spelen, maar echt mét elkaar.”

Dat gebeurt niet van de ene op de andere dag. Samen muziek maken vraagt om luisteren, tellen, wachten en reageren. Maar juist daarin zit veel van de kracht van het orkest. Wanneer verschillende partijen ineens bij elkaar komen, ervaren kinderen dat hun eigen bijdrage onderdeel is van iets groters.

“Eigenlijk op het moment dat ze die puls samen voelen, dat ze echt voelen: hier zit de tel, dan wil je eigenlijk naartoe werken.”

Ontdekken dat je meer kunt dan je denkt

Voor veel kinderen is het Wijkorkest een eerste kennismaking met een muziekinstrument. Wat in het begin ingewikkeld lijkt, wordt na een tijdje iets wat ze zelf kunnen.

“Ik zou niet weten hoe je geluid uit de viool krijgt. En dat is ook echt heel erg knap,” klinkt het bewonderend in een van de gesprekken.

Een deelnemer merkt zelf hoe snel je daarin stappen kunt zetten: “Ik kan nu ook echt iets spelen wat ik weet. Het is leuk en je leert allemaal akkoorden.”

Die ontwikkeling draait niet alleen om techniek. Een optreden of gezamenlijke repetitie kan spannend zijn, maar geeft kinderen ook de kans om te ervaren wat ze in korte tijd samen hebben opgebouwd. “Je speelt in een orkest en dan heb je een optreden. Eigenlijk is het ook spannend. Moeilijk, maar best leuk.”

Muziek als plek om elkaar te ontmoeten

Het Wijkorkest brengt kinderen samen die elkaar anders misschien niet vanzelf zouden ontmoeten. Door iedere week samen te oefenen, ontstaan nieuwe contacten en soms ook nieuwe vriendschappen.

“Eigenlijk heb je plezier. Je bent in een groepje, je leert andere mensen kennen. En toen zijn we allebei vriendinnen geworden,” vertelt een deelnemer.

Dat sociale aspect is minstens zo belangrijk als het leren bespelen van een instrument. Samen oefenen betekent rekening houden met elkaar, elkaar helpen en samen ergens naartoe werken. Muziek wordt zo niet alleen iets wat je leert, maar ook iets wat je deelt.

Een plek voor muzikaal talent

Met het Wijkorkest wil Hart kinderen de ruimte geven om te ontdekken wat muziek voor hen kan betekenen. Sommige kinderen pakken voor het eerst een instrument vast, anderen hebben al wat ervaring en willen juist graag met anderen spelen. Iedereen kan op zijn eigen niveau instappen.

Het resultaat is meer dan een verzameling muzieklessen. Het is een plek waar kinderen nieuwe vaardigheden ontwikkelen, zelfvertrouwen opbouwen, andere kinderen leren kennen en ervaren hoe leuk het is om samen iets te laten ontstaan.

Of, zoals een van de kinderen het eenvoudig samenvat: “Ja, het is gewoon leuk om te spelen.”

Wijkorkest Schalkwijk is een samenwerking van Hart en de Wereldmuziekschool en wordt mede mogelijk gemaakt door de gemeente Haarlem.