Ga direct naar inhoud

Onderwijsconcept en cultuuronderwijs: een ideaal partnerschap.

Naam school: Tijo van Eeghenschool
Plaats: Aerdenhout, gemeente Bloemendaal
Aantal leerlingen: 250 leerlingen
Onderwijsconcept: De Noordwijkse Methode

Kansen voor cultuur in geïntegreerd onderwijs
Interview met Miranda Hofstee, ICC’-er en waarnemend directeur van de Tijo van Eeghenschool

De Tijo van Eeghenschool, vroeger bekend als het schooltje in het bos, is een basisschool in Aerdenhout met zo’n 250 leerlingen. Een grote speelplaats onder eikenbomen en met heel veel zand zorgt voor een eerste aanblik van vrijheid en ruimte. De schoolopvattingen vinden hun basis in het Tijo Huis: hierin worden waarden als sociaal-emotionele ontwikkeling, cognitieve en creatieve ontwikkeling en wereldoriëntatie samengevat.

Sinds schooljaar 2017-2018 wordt gebruik gemaakt van elementen uit De Noordwijkse Methode om zowel de lessen rondom wereldoriëntatie als het cultuuronderwijs op een hoger plan te tillen. Circa tachtig procent van de leerlingen stroomt uit naar het VWO en er was behoefte om de bestaande lesmethoden aan te vullen met onderwijs op maat. De Noordwijkse Methode en Laat maar Zien (methode voor beeldend onderwijs) vormen de leidraad en inspiratie voor de lessen.

Miranda Hofstee legt uit wat de meerwaarde van De Noordwijkse Methode voor wereldoriëntatie en het cultuuronderwijs is. En vice versa.

De bubbels van De Noordwijkse Methode

De Noordwijkse Methode geeft mooie aanknopingspunten voor vakoverstijgend onderwijs en onderzoekend leren. De zogeheten habits of mind uit de methode, ook wel denkbubbels genoemd, staan voor de verschillende invalshoeken van waaruit je naar een situatie kan kijken. Zo kan de Romeinse tijd benaderd worden vanuit feitenkennis, maar ook vanuit inlevingsvermogen, het checken van de kennis die je tegenkomt en het opstellen van eigen onderzoeksvragen. De verwerking van de lessen beperkt zich niet tot het reproduceren van de opgedane kennis, maar vindt ook vorm in veelal creatieve uitingen, van toneelstuk tot lied of dagboekfragment, van verhaal tot schilderij of beeld.

Betrokken leerlingen

Naast de bubbels zijn ateliers onderdeel van de Noordwijkse Methode. Leerkrachten zetten hun expertise in door ’s middags vakoverstijgende projecten in ateliers aan te bieden. Hier is een voorzichtig begin mee gemaakt. Miranda zou het onderwijs graag nog meer geïntegreerd zien worden. Zo ligt er voor volgend jaar de kans om het thema van wereldoriëntatie: De Gouden Eeuw te koppelen aan het culturele jaarthema: Teken- en Schilderkunst. Hoe mooier de context voor de leerlingen, hoe meer betrokken zij zijn bij de lessen en hoe meer leerdoelen kunnen worden behaald. Een van de doelen die de school voor ogen heeft, is dat de leerlingen hun eigen plek in de wereld begrijpen en zien hoe ze in verhouding staan tot de rest van die wereld. Hier dragen de Noordwijkse bubbels zeker aan bij.

Geen standaardwerkjes

Een positief effect van de koppeling Noordwijkse Methode – Wereldoriëntatie – Cultuuronderwijs is dat leerlingen duidelijk creatiever zijn geworden. Laat maar Zien heeft ervoor gezorgd dat beeldend werk diverser en persoonlijker is geworden, onder meer omdat het creatief bezig zijn vooraf wordt gegaan door goed voorwerk: leren kijken naar kunst en naar technieken, en het vormen van een eigen mening. De bubbels stimuleren creativiteit en kritisch denken en spreken het empathisch vermogen van de leerlingen aan. Ze gaan op onderzoek uit en leren nadenken over kunst, over andere tijden, over zichzelf, over de wereld; vaak vanuit vragen die ze zelf hebben opgesteld. De synergie van de methoden draagt zichtbaar bij aan het burgerschap en de ontwikkeling van de leerlingen.

Tip van de Tijo-school
“Als je wil veranderen, als je een onderwijsaanpassing wil doorvoeren, neem het team dan mee in de plannen. Zorg dat iedereen eigenaar wordt van die plannen. En zet kleine stappen.”

Citaat
Cultuuronderwijs, omdat..
“Cultuur is overal. Cultuureducatie is een verrijking van het onderwijs en geeft kinderen extra kansen binnen hun ontwikkeling.”